Wat is THC? Uitleg over THCA, decarboxylatie en gehalte

THC in het kort

THC is de afkorting van tetrahydrocannabinol. Het is een van de ruim honderd cannabinoiden die in de cannabisplant zijn beschreven. De vorm die meestal bedoeld wordt heet voluit delta-9-tetrahydrocannabinol.

• Stofklasse: cannabinoide, een plantaardige stof die in noemenswaardige hoeveelheid alleen in cannabis wordt aangetroffen.
• Formule: C21H30O2, met een molecuulmassa van ongeveer 314 gram per mol.
• Voorloper: THCA, ofwel tetrahydrocannabinolzuur, de vorm die in de levende plant zit.
• Oplosbaarheid: lipofiel, oftewel vetminnend. THC lost op in olie, vet en alcohol, en vrijwel niet in water.
• Verschijningsvorm: in zuivere vorm een stroperige, kleverige hars, kleurloos tot amberkleurig.

Hoe THC in de plant ontstaat

In een levende cannabisplant zit vrijwel geen THC. Wat de plant aanmaakt is THCA. Dat is hetzelfde molecuul met een extra zuurgroep eraan, een zogeheten carboxylgroep.

De opbouw verloopt in stappen. De plant maakt eerst CBGA, cannabigerolzuur. Dat wordt het moederzuur genoemd, omdat er verschillende cannabinoidzuren uit gevormd kunnen worden. Welk zuur eruit ontstaat hangt af van welke enzymen de plant heeft:

• Het enzym THCA-synthase zet CBGA om in THCA.
• Het enzym CBDA-synthase zet datzelfde CBGA om in CBDA, de zure vorm van CBD.
• Wat niet wordt omgezet blijft achter als CBGA.

Dit verklaart waarom de ene plant vooral THCA opbouwt en de andere vooral CBDA. Het is een erfelijke eigenschap van de plant, geen kwestie van teeltwijze.

Waar het in de plant zit

De cannabinoidzuren worden gevormd in de klierharen, ook wel trichomen genoemd. Dat zijn de kleine steeltjes met een bolletje erop die je op de schutblaadjes en de kleine blaadjes van de bloem ziet. Het bolletje is een harsblaasje, en daarin zitten de cannabinoiden en de terpenen bij elkaar. In stengel, wortel en grote bladeren zit er weinig tot niets van.

Bij extractie draait alles om die harsblaasjes. Dat verklaart ook waarom hars, gruis en concentraten uit dezelfde plant een heel ander gehalte hebben dan het plantmateriaal waar ze vandaan komen.

Van THCA naar THC door decarboxylatie

Om van THCA THC te maken moet de zuurgroep eraf. Dat gebeurt door verhitting. De carboxylgroep laat los en verdwijnt als koolstofdioxide. Die reactie heet decarboxylatie. Er komt dus echt gas vrij, en het materiaal wordt daardoor iets lichter.

De omzetting gebeurt ook vanzelf, alleen heel traag. Bij kamertemperatuur zet oud plantmateriaal in de loop van maanden een deel van zijn THCA om. Licht en zuurstof versnellen dat proces.

Bij welke temperaturen

Er is geen scherp omslagpunt. Het is een reactie die sneller loopt naarmate het warmer is. Grofweg geldt:

• Onder ongeveer 100 graden gebeurt er in korte tijd weinig meetbaars.
• Tussen ongeveer 105 en 120 graden verloopt de omzetting geleidelijk, in de orde van dertig tot zestig minuten.
• Boven ongeveer 130 graden gaat het sneller, maar verdampen de vluchtige terpenen en gaat er ook THC zelf verloren.
• Bij verdampen of verbranden ligt de temperatuur ver boven dat bereik en verloopt de omzetting in een fractie van een seconde.

Wie decarboxyleert kiest dus tussen snelheid en behoud van geur- en smaakstoffen. Lager en langer geeft minder verlies dan hoger en korter.

Waarom THCA en THC niet even zwaar zijn

Een THCA-molecuul weegt meer dan een THC-molecuul, want er zit een zuurgroep aan. THCA heeft een molecuulmassa van ongeveer 359, THC van ongeveer 314. De verhouding daartussen is ongeveer 0,877.

Daarom kun je een THCA-gehalte niet een op een als THC-gehalte lezen. Laboratoria rekenen daarom met een vaste formule: totaal-THC is gelijk aan het gemeten THC plus 0,877 maal het gemeten THCA. Dat getal geeft aan wat er maximaal aan THC overblijft als al het THCA volledig zou worden omgezet.

Hoe het gehalte op een analyse staat

Op een analyserapport staan de cannabinoiden meestal apart vermeld. Waar je op kunt letten:

• De meetmethode. Bij HPLC wordt het monster niet verhit, dus THCA en THC staan er los van elkaar op. Bij GC wordt het monster in de injector heet, waardoor THCA onderweg al omgezet wordt en er vaak alleen een totaal verschijnt.
• De eenheid. Vast materiaal wordt meestal opgegeven in procent van het gewicht of in milligram per gram. Bij olien staat het vaker in milligram per milliliter.
• Totaal-THC. Kijk of dat getal de berekende som is of alleen het losse THC. Dat scheelt aanzienlijk.
• Batchnummer en datum. Een analyse hoort bij een specifieke partij en bij een moment. Zonder die twee gegevens zegt een rapport weinig.
• Detectiegrens. Staat er niet aangetoond of kleiner dan, dan hoort daar een grenswaarde bij. Anders weet je niet hoe gevoelig er gemeten is.

Wat er daarna met THC gebeurt

THC is niet oneindig stabiel. Onder invloed van zuurstof, licht en warmte gaat het langzaam over in CBN, cannabinol. Een monster met een opvallend CBN-gehalte is meestal ouder of is warm of in het licht bewaard geweest. Donker, koel en luchtdicht bewaren in glas remt dat af.

De afkortingen naast elkaar

• THCA: de zure vorm in de verse en gedroogde plant.
• THC: de vorm die daaruit ontstaat na verhitting.
• CBN: de stof die uit THC ontstaat door veroudering en oxidatie.
• CBD: een andere cannabinoide, uit een andere tak van dezelfde route, met CBDA als zure voorloper.
• CBGA: het moederzuur waar THCA en CBDA allebei uit voortkomen.

Meer weten

Heb je een vraag over een analyse, een etiket of het verschil tussen twee producten, dan kun je contact opnemen via de website. Je krijgt dan persoonlijk antwoord van iemand die met de winning en de analyses werkt.